Ahmetler Köyü

Köyümüzü, yöremizi, kültürümüzü tanıyalım, tanıtalım.

18 Haziran 2018 Pazartesi

İlk öykü kitabım "Ali'nin Türkü Defteri" yayımlandı


Ali'nin Türkü Defteri adlı öykü kitabımız Mayıs 2018'de yayımlanmıştır. Kitabımız dağıtım, tanıtım sitelerinde yerini almış. Değişik sitelerde değişik fiyatlarla hizmete sunulmuş. Google sayfası açılıp,  ali varol - alinin türkü defteri basım  yazılır ve aranırsa  tanıtım ve satış adresleri çıkıyor.

...
Kitap yayımlandıktan sonra Ahmetler. Net sitesinde çıkan haber yazısı:
ALİ VAROL'UN İLK KİTABI YAYIMLANDI
Cumartesi, 16 Haziran 2018 09:43

"Suya sabuna dokunan öyküler..."
Sitemizin yazarlarından Ali Varol’un ilk öykü kitabı piyasaya çıktı. “Ali’nin Türkü Defteri” adındaki kitabının yayımlanmasıyla, kendini bugüne kadar yeterince saklamış bir yazarın doğuşunu haber veriyor.
İlk kitabını bana imzalayan çocukluk arkadaşım Ali Varol'a yazarlık yolunda başarılar diliyorum.
Öğretmen okulu yıllarından beri yazdığını biliyorum. Yazdıklarını artık saklamaktan vazgeç diye yaptığım teşviklerin etkisi oldu mu bilemiyorum ama sonunda onun “Suya sabuna dokunan öyküler” kitabı işte elimizde.
Bu kitabın art arda gelecek başka öykü ve romanların habercisi olduğunu düşünüyorum.
"Ali’nin Türkü Defteri”, Cinius Yayıınları tarafından basılan kitaptaki öykülerin tamamı gerçek yaşamdan alınmış, çocukların da büyüklerin de severek okuyacağı 18 öyküden oluşuyor.
Kitabın içeriği, arka sayfasında şöyle anlatılmış:
Bu kitaptaki öykülerinde kitap okumayı sevdirmeyi amaçlayan yazar, eğlenceli öyküler sunmaya çalışır. Okurlarını eğlendirmeye çalışırken bir yandan da onların sorgula- yıp düşünmelerini amaçlar. Bu nedenle öykülerinde toplum- sal sorunlarımızdan bazılarına da değinmektedir. Sözgelimi Kurtlu Elma öyküsünde organik ürün, ilaç kalıntısı konuları olaylar içinde gündeme getirilir. Savurgan Çocuk'ta sınırlı olan dünyamız kaynaklarının savurganlık ölçüsüne varan tüketiminden duyulan rahatsızlık dile getirilerek, doğada dengenin bozulmaması için duyarlı olmamız gerektiği vurgulanır. Ispanak İksiri öyküsünde reklam uğruna bir yanlışın in sanlara senelerce nasıl yutturulduğuna yer verilir. Bakış Açısı ve İlk Çok Partili Seçimde, çağımızda anlaşabilmek, birlikte yaşayabilmek için uzlaşma kültürünün ne kadar gerekli olduğuna dikkat çekilir. Ağaç Yaş İken Eğilir ve Ali'nin Türkü Defteri öykülerinde ise eğitim sistemimizdeki bazı çarpıklıkların altı çizilir.

ALİ VAROL KİMDİR?

Ali Varol 1943 yılında Antalya’nın Ahmetler Köyü'nde doğar. İlkokuldan sonra eğitimine bir süre ara vermek zorunda kalır. Daha sonra kendi çabalarıyla Aksu Öğretmen Okulu'na girer ve 1965 yılında okulu birincilikle bitirir Yurdun çeşitli yerlerinde ve yurt dışında öğretmen olarak çalışır. Yayımlanma aşamasında roman ve öykü kitabı çalışmaları vardır. "Ödeşme adli öyküsü Anadolu Halk Bilim Kültür Akademisi tarafından 2017 yılında "Bin Çiçekli Bahçe Yaşar Kemal" anısına düzenlenen öykü yarışmasında üçüncülük ödülü almıştır. Yazar, aynı zamanda ressam olup, kişisel birçok sergi açmıştır.
...


Öykülerin öyküleri:

KENDİNİ YENİDEN YARATAN ÇOCUK

Ali’nin Türkü Defteri adlı öykü nasıl yazıldı? Bırakırsan kaybedersin, direnirsen kazanırsın. Ali kaybetmek üzereyken nasıl direndi, yeteneklerini nasıl geliştirdi?

…

Telefon çalar, bakarım, kayıt edilmemiş bir numara. Açarım; bazen yanlış numaradır, kapatırım. Bazen bir reklamdır, hızla kapatırım. Bazen de tanımadığım birisidir. Merakla dinlerim.

Gene bir akşam telefonda tanımadığım bir ses:

“Hocam ben Hasret, sizin öğrencinizim.”

“Hasret hatırlayamadım. Hangi okulda beraberdik?”

“Elli sene önceye geri gidelim. O zaman neredeydik?”

Elli sene önce benim öğrencim olduğuna göre en azından elli yaşında olmalıydı. Elli yaşın üstünde birisi benim telefonumu nereden, nasıl bulmuş da arıyor?

“Antep’teydik.”

“Tamam, oradaki köyden hangi çocukları hatırlarsın?”

“Orası benim ilk öğretmenlik yaptığım yer. Öğrencilerimin çoğunu hatırlarım.”

“Sen de bizim ilk öğretmenimizsin. Biz de seni hatırlarız. Sen kimleri hatırladın?”

“Hasret seni hatırlayamadım ama Ökkeş, Şehmuz, Ali, Kamber, Huriye, Hatice… Çoğunuzu hatırlarım.”

“Benim adımı siz koydunuz.”

“Nasıl oldu bu?”

“Bana köyde Haziret derlerdi. Birinci sınıfa kayıt yaparken, adın ne diye sorunca ben de Haziret dedim. Sen ‘Böyle yazarsak nüfus dairesinde zorluk çıkarırlar. Adını buraya Hasret yazalım’ dedin, öyle yazıldı. Şimdi hatırladın mı?”

“Tamam, şimdi hatırlıyorum. Sen saz da çalardın, değil mi?”

“Sen mandolin çalardın. Mandolinle bize türküler öğretirdin. Türkü söylemesini çok severdik.”

“En iyi, en çok türkü söyleyen Ali’ydi değil mi? Ali şimdi ne yapıyor?”

“Ali köyün içinde bir bakkal açtı, bakkal çalıştırıyor.”

“İyi de Hasret, sen benim telefonumu nereden buldun?”

“Feysbukta resmini görüp tanıdım. Ötesi kolay oldu.”

Sonra sohbet uzadı. Öteki öğrencilerimi sordum. Sait okuyup öğretmen olmuş. Her biri bir iş tutup çoluk çocuk sahibi ne demek torun torba sahibi olmuşlar. Hasret de saz çalmayı ilerletmiş, “Grup Hasret” diye bir müzik grubu kurmuş. Özel günlerde, düğünlerde çalıp söylermiş. Öteki öğrencilerden en çok da Ali üstüne konuştuk. Çünkü Ali’nin özel bir durumu vardı.

Hasret ile belki bir saat konuştuk. Duygulanmıştım. Telefon kapanınca o duygu yoğunluğu içindeyken Hasret’in anlattıklarından yola çıkarak elli sene önceye gidip Ali’nin özel durumunu yazmaya başladım. Sonraki günlerde Hasret köye gelmiş, okul arkadaşlarına beni anlatmış. Onlar da almışlar benim telefon numaramı. Başladılar beni aramaya. Ali de aradı. “Kimden aldın numaramı?” diye sorunca “Haziret’ten” dedi. Demek ki köyde Hasret hala Haziret diye anılıyor. Ali ile de konuştuk, dertleştik, hasret giderdik.

Öğrencilerim beni unutmamış, elli sene sonra telefonumu bulup aramışlardı. Ben de o günleri yeniden yaşamış, öğrencilerimle yaşadığım günleri kaleme almıştım. Neden Ali’nin herkesten çok, herkesten güzel türkü söylediğini anlatmıştım. Ali sorunlu olduğu halde türkülere tutunmuş, kendini yeniden yaratmıştı. İnsan kendi kendine yardım edebilir mi? Sanırsam insana başkasından çok kendisi yardım edebilir.

...
Tadımlık olarak kitaba adını veren öyküyü aşağıda paylaşıyoruz:

ALİ’NİN TÜRKÜ DEFTERİ

Evimizde birkaç dolabımız vardı. Biri televizyonun altındaydı. İkisi mutfaktaydı. Elbise dolabımız da vardı. Ama ayrıca bir kitap dolabımız yoktu. Kitaplarım orada burada dağınık durumdaydı. Çoğu kısmı da karton kutularda paketli haldeydi. Eve yeni bir kitap dolabı yaptırmıştım. Oturma odası duvarında asılı sazımın yanında yerini aldı. İlkin, el altında ama dağınık olanları yerleştirdim. Sonra karton kutular içinde tozlanmış eski kitaplarımı çıkarıp temizleyerek kitaplığıma yerleştirmeye sıra geldi. Kitapların arasında bir de defter vardı. Alıp tozunu temizledim. Üzerinde “Ali’nin Türkü Defteri” yazıyordu. İlk sayfasını açtım. Bir halk türküsü:
Dere geliyor dere
Ya lele ya lelel
Kumunu sere sere
Yalellellim.
Bu benim ilkokulda ilk öğrendiğim türküydü. Kolay bir söylenişi vardı. Yazı Ali’nin yazısıydı. İlkokuldan kalma bir defter… Türkünün kenarları çiçeklerle süslenmişti. Şöyle bir karıştırdım, otuz 
…yaprak altmış sayfa eder. Altmış tane halk türküsü vardı. Hepsi de kenar süsü içinde… Defterin sahibi okul arkadaşım Topal Ali geldi aklıma.  Defter aldı beni okul günlerimize götürdü. Çocukluk günlerime gittim, geldim. Hey gidi günler hey! Ben komşu mahalleden gelir giderdim okula. Babam saz çalmasını bildiği için ben de daha ilkokul birinci sınıfta tıngırdatmaya başlamıştım sazı. Ali ile ortak yanlarımız vardı. Onun için Ali’yi en iyi tanıyanlardan biri de bendim. Ali köyde doğup büyüdü. Daha küçükken bir yıkıma uğramış. Bahçede oynarken ayağından yılan sokmuş. O zamanki köy yaşamında ulaşım olanakları kısıtlıydı. Yılan zehiri anında vücuttan çıkarılamamış. Doktora gitmesi gecikmiş. Doktora vardığında iş işten geçmiş. Doktor Ali’yi ölümden kurtarmış ama yaşayabilmesi için şişip morarmış ayağını dizinden kesmek zorunda kalmış. Ali ondan sonra koltuk değneği ile gezmeye başladı. Tek ayak kalınca öteki çocuklarla oynaması zorlaştı. Yalnız başına oynar oldu.
Ali’nin ailesi varlıklı değildi ama yoksul da değildi. Köydeki birkaç radyodan biri Alilerin evindeydi. Ali arkadaşları ile oynaması zorlaşınca zamanının çoğunu radyo dinleyerek geçirmeye başladı. O zaman daha yurdumuzda televizyon yoktu. Radyodan büyükler haber dinlerken çocuklar türkü, şarkı dinlemek için fırsat kollarlardı. Ali sabahları çıkan “yurttan sesler” programını kaçırmazdı. Ali’nin dinlediği türküler tekrar tekrar çıkınca onlardan bazılarının söylenişini de sözlerini de öğrendi. Yalnız başına oyun oynarken bu türküleri de söylemeye başladı.
İlkokulu beraber okuduk. O kadar kalabalığın içinde Ali yalnızdı. O öteki arkadaşları gibi koşamadığından koşulması gereken oyunlara giremiyordu. Bazen de girmek istese arkadaşları onu almazlardı. Alsalar bile Ali’nin koşuda kazanma şansı olmadığı için oyunu kaybediyordu. Devamlı kaybedilen oyunun tadı kalmayınca Ali arkadaşlarıyla oyun oynamaktan soğudu. Yalnız oynamaya alıştı. Buruk bir alışkanlıktı bu. Bu duruma üzüldü. Arkadaşlarına küstü. Hayata küstü. İçine kapandı. Kapalı bir kutu oldu. İç dünyasında kendine hayali arkadaşlar bulmaya başladı. Yalnız başına oynarken onlarla konuşur oldu. Onun kendi kendine konuşmasına arkadaşları da alıştı. Olağan görmeye başladılar. Onun cinlerle konuşmuş olacağını düşündüler. Lakabını Cin Ali koydular. Oyunda arkadaşlarına katılamayan Ali sınıfta da derslere katılamadı. Sınıfta da yalnız kaldı. Köy okulu olduğu için sınıf kalabalıktı. Beş sınıf bir aradaydı. Öğretmen ise asıl mesleği başka, geçici bir öğretmendi. Asıl mesleği öğretmenlik olmayan birisi okula geçici öğretmen olarak gönderilmişti. O zamanlar böyle uygulamalar var idi. Neyse, geçici öğretmen çocuklarla gerektiği gibi ilgilenemedi. Ali ile de yeteri kadar ilgilenemedi. Evde dersen ana baba kara cahil. Ali birinci sınıfta okuma yazmayı öğrenemedi. Bakarak yazı yazmasına alışmıştı. Kitaptaki ya da karatahtadaki yazıyı bakarak deftere kopya edebiliyordu. Her harfe teker teker bakmadan yazamazdı. Okumayı sökememişti. Bir yıl boşuna gelip gitmiş oldu. İkinci sınıfta da havanda su dövdü. Üçüncü sınıfta da boş çuval, boş ambar… Bir varlık gösteremedi.
Ali’yle dördüncü sınıfa geçtiğimizde o geçici öğretmen gitti, yerine başka bir öğretmen geldi. Yeni öğretmenin adı da Ali’ydi. Yeni Öğretmen her çocukla ayrı ayrı ilgilendi. Topal Ali ile de iyi arkadaş oldu. “Adaşım benim!” diye yakınlık gösterdi.
Yeni öğretmen Ali ile ilgilenmeye başlayınca ne düşündüm, biliyor musunuz? “Hani arkeolog da denilen kazıbilimciler bazı ören yerlerinde kazılar yaparlar. Orada yüzlerce yıldan beri karanlıkta yatan bazı çok değerli eserleri, değerli maden ve paraları gün ışığına çıkarırlar. Müzelerde insanların hizmetine sunarlar. O gömüler yıllarca sene yer altında dursa bir işe yaramaz. Ne zaman gün ışığına çıktı, varlığı, değeri anlaşılır.”
“Acaba” dedim, “insan dediğimiz varlık da bu ören yerlerine mi benziyor? İnsanın içinde de ören yerlerinde olduğu gibi değerli cevherler, yetenekler mi bulunur? Bu yetenekler nasıl açığa çıkarılır? Okullarda çocuklarımıza çok bilgi öğretmek mi gerekli, yoksa içlerindeki yeteneklerin açığa çıkmasına yardımcı olmak mı gerekli? Yani onlara balık mı verelim yoksa balık tutmasını mı öğretelim?”
…
Yeni öğretmen Ali ile ilgilenince onun arkadaşlarından kopuk, çekingen, içe kapanık biri olduğunu gördü. Arkadaşlarının onu dışlamaması için ortak yanlarını aradı. Arkadaşlarının ilgisini çekebilecek neyi olabilirdi? Bunun için Ali’nin arkadaşlarıyla paylaşabileceği bir şeyi olmalıydı. Var olan ama arkadaşlarına duyuramadığı, gösteremediği neyi vardı Ali’nin? Ali bir kapalı kutuydu. Öğretmen bu kapalı kutuyu açıp içine görmek istedi. Ali’nin içinde hangi cevherler var bilmek istedi. Bunu anlayabilmek için şakadan sorular sordu: “Neyi seviyorsun, neyi sevmiyorsun?” “Evinizde Van kedisi var mı?” “Yok.” “Kangal köpeğiniz var mı?” “Yok.” “Sazın var mı?” “Yok.” “Peki, Ali neyin var senin?” Yok, yok, yok… “Ali sen de çok yoksulmuşsun!” Çocuklardan biri bu “yoksul” sözüne karşı çıktı:
“Öğretmenim Ali yoksul değil, çok zengin.”
“Ne zengini?”
“Türkü zengini. Ali’nin türkü dağarcığı tıka basa dolu.”
“Gerçek mi?”
“Gerçek. Öğretmenim Ali’nin güzel sesi de var.”
“Gerçek mi?”
“Gerçek. Hem çok türkü bilir hem güzel söyler.”
“İnanmıyorum!”
“İnanın. Alilerin evinde radyo da var. Ali radyodan çok türkü öğrenmiş.”
“Sahi mi?”
“Sahi. Sınıfta en çok türkü bilen çocuk Ali.”
Öğretmenimiz duyduklarına sevindi. “Kör arar bir göz, Allah vermiş iki göz…” diye söylendi. Gelip Ali’nin önünde durdu. Gözlerinin içine baktı.
“Ali duyduklarım doğru mu?”
Ali mahcup oldu, yüzü kızardı. Utangaç baktı, sonra boynunu yana eğip gözlerini kaçırdı. Öteki çocuklar:
“Öğretmenim Ali bir türkü söylesin de dinleyelim.”
Öğretmen Ali’ye gene sordu:
“Ali söyler misin?”
Ali ne diyeceğini şaşırdı. Türküyü söylemek istedi ama heyecandan söyleyemedi. Sanki dili tutulmuştu. Yanaklarından boncuk boncuk terler aşağıya döküldü. Ali siyah önlüğünün kol ucuyla terleri silip yüzünü, gözlerini kuruladı. Kekeledi:
“Öğretmenim u, u, u, unuttum.”
“Tamam, anladık. Unutmamak için sana bir defter vereceğim. Deftere türküleri beraber yazacağız. Unuttuğun zaman deftere bakıp hatırlayacaksın. Tamam mı?”
“Ta, ta, ta tamam öğretmenim.”
Ali’nin okuma yazma bilmediğini yüzüne vurmadık. Ali’nin bildiği en kolay türküyü Ali söyledi öğretmeni defterin ilk sayfasına yazdı:
Dere geliyor dere
Ya lele ya lelel
Kumunu sere sere
Yalelelellim
Öğretmen Ali’ye bir defter daha verdi.
“Ali bu türküyü unutmamak için şu deftere bir de sen yazacaksın.” dedi. Sonraki gün öğretmen dersleri kontrol ederken Ali’nin defterine biz de baktık. Türküyü deftere özene bezene yazmış, kenarlarını da çiçeklerle süslemişti. Çiçeklerin arasında kelebekler de vardı. Biz daha istemeden Ali sordu:
“Öğretmenim türküyü okuyayım mı?”
Biz alkışlayınca öğretmenin oku demesine gerek kalmadı. Ali önündeki deftere baka baka okumaya başladı.
“Dere geliyor dere”
Tekrarlanan “Ya lelel ya lelel” kısmına öğretmenin el işaretiyle türküyü bilen sınıf arkadaşları da katıldı.  Böylece bir satır Ali söyledi, bir satır sınıf söyledi. Sınıf arkadaşları onu yalnız bırakmamıştı. Sesi sahiden güzeldi. Türküdeki güzellik sadece Ali’nin sesinden gelmiyordu. Ali içten, yürekten söylüyordu. Yüreğindeki bir duygu selinin dışarı akışıydı. Türkü bitince Ali gene terlemişti. Önlüğünün kol ucuyla terlerini gene sildi. Tekrar alkışladık. Öğretmen:
“Ali bu türküyü yazdık, çalıştın, unutmadın. Şimdi de yarın okuyacağın türküyü yazalım, olur mu?”
“Olur öğretmenim. Ama ben bakmadan yazamam”
“Olsun. Benim yazdığıma bakarak yaz. Yakında bakmadan yazacaksın.”
O günden sonra Ali’nin türkü defterine her gün bir türkü yazıldı. Ali de o türküyü başka deftere yazıp kenarlarını allı morlu çiçeklerle süsledi. Sonraki gün de türküyü söyleyip alkışı topladı. Ben o günlerde yeni bir şey daha öğrenmiştim. Eğitimin, öğrenmenin olmazsa olmazı sevgiydi. Ali’yle öğretmeni iki adaş arkadaş oldular. Ali öğretmenine mahcup olmamak için ödevini her gün aksatmadan yaptı. İlkin baka baka yazıyordu. Türkülerdeki bazı sözcükler tekrar tekrar yazılınca sözcük harfleri Ali’nin aklında kaldı. Sonradan bakmadan yazmaya başladı. Hem bakmadan yazabiliyordu hem de okumaya başlamıştı. Ali türkü defteri sayesinde okumayı da yazmayı da sökmüştü. Otuz yapraklı türkü defteri de öteki çalışma defteri de iki ay sonra dolmuştu. İki ay sonra nasıl oldu kimse bilmez, Ali yalnız defterdeki türküleri değil, kitaplardaki diğer yazıları da okumaya başlamıştı. Onun kitap okuduğunu gören arkadaşları şaşırmışlardı.
“Ali sen okuma yazmayı ne zaman öğrendin?” diye soran arkadaşlarına somurtarak bakmıyordu artık. “Önemli değil” der gibi gülümseyerek cevapladı:
“Kendiliğinden oldu. Ben de şaşırdım.”
Ali türkü defterinin yardımıyla içindeki gizli iki yeteneğini bulup açığa çıkarmıştı. Hem okumaya başlamıştı hem de türküleri yanlışsız söylüyordu. Bu yetenekler artık harabelerin derinlerindeki değerli ama kimsenin bilmediği hazineler gibi karanlıkta kalmayacaktı. Karanlıktaki gizli hazine gün ışığına çıkmıştı. Ali’nin kendini, yeteneklerini tanıyıp açığa çıkarması nasıl olmuştu? Dört senede okuma yazmayı öğrenemeyen Ali iki ayda bu işi farkında bile olmadan nasıl başarmıştı? Tereyağından kıl çeker gibi kolayca işin içinden nasıl çıkmıştı. Severek yaptığı iş Ali’ye kolay mı gelmişti? Acaba yeni öğretmenimizin Ali’ye gösterdiği arkadaşca yaklaşımının bu sonuçta payı var mıydı?
Ders yılı sonunda yapılan yılsonu eğlencesine önceden hazırlıklar yaptık. Ben dördüncü sınıfta olduğuma göre saz çalmasını düzene sokmuştum. Babamın evimizdeki sazını okula getirdim, Ali ile beraber türkülere çalıştık. Ben saz çaldım, Ali türküler söyledi; ders yılı sonu eğlencesine hazırlık yaptık. Eğlencede şiirler, fıkralar, oyunlar, yarışlar bir de piyes vardı. Ama en çok alkışı Ali ile benim hazırladığım türküler topladı. Ali’nin bu başarısından dolayı öğretmenimiz ödül olarak hem ona hem bana birer türkü kitabı verdi. Ali de kendi yazısıyla yazdığı türkü defterini bana armağan etti.
“Bende hem öğretmenimizin yazdığı defter var, hem de bir kitabım oldu. Defterin biri fazla, sende kalsın.” dedi.
…
Kitaplarımı dolaba yerleştirirken Ali’nin Türkü Defterini ayırdım. Dolaba koymadım. Küçük bez bir çanta içine koyup duvardaki sazımın yanına astım. Bu defter benim için önemliydi. Bu defterin içinde gayret vardı, sevgi vardı. Severek yapılan bir çalışmanın sonundaki başarı vardı. Arada bir defteri açıp, sayfaların karıştırıp bu gayreti, severek yapılan bu çalışmanın sonundaki başarıyı görüyordum.



26 Temmuz 2017 Çarşamba

Ödeşme

 ANADOLU HALK BİLİM KÜLTÜR  AKADEMİSİ
2017 YILI HAZİRAN AYINDA ;
BİN ÇİÇEKLİ BAHÇE  YAŞAR KEMAL ANISINA  YAPILAN YARIŞMADA  ÖYKÜ DALINDA  DERECEYE GİREN  ÜRÜNLER:
BİRİNCİ OLAN ESER: ZİLLİ DEDE – Süleyman Erol
İKİNCİ OLAN ESER :  Apili Osman – Adil Kurt
ÜÇÜNCÜ OLAN ESER: Defne adın kentte yaşar –Hatice Altunay
                                         Ödeşme – Ali Varol
....
ÖDEŞME
Bizim köy bir yörük köyüydü. Kışın sahilde yazın yaylada yaşardık. O sene ilkbaharda Akdağ dediğimiz yaylaya çıktığımızda görünen yerlerin çoğu karlarla örtülüydü. İncelen kar örtülerinden ilkin kardelenler başlarını çıkarıp çiçeklerini açtı. Canlılara cansızlara ‘Günaydın!’ dediler. Karların eridiği yerlerden otlar, zambak çeşitleri, şalba çeşitleri sütleğenler, boy gösterdiler. Kardelenleri kıskanan zambaklar, menekşeler sarı, mor, kızıl, beyaz çiçekler açtılar. Daha bin bir çeşit ot, çiçek doğayı yeşillendirdi, süsledi. Koyunlar, keçiler, oğlaklar, kuzular karların olmadığı yerlerde serilip yayıldılar. Otlarla, şalbalarla beslenip karınlarını doyurdular, bayram ettiler. Eriyen karların alt ucunda derecikler, gölcükler oluştu. Yayılıp karnını doyuran hayvanlar bu kar sularından sulandılar. Akdağ’da kaynak suyu yoktu. Kuyu da yoktu. Evler için de su ihtiyacımızı koyaklardaki, obruklardaki karlardan sağladık.
O sene de yaz boyunca Akdağ denilen yaylamızda kalmıştık. İnsanlarıyla, hayvanlarıyla, bitkileriyle barış içinde yaylanın tadını çıkarmıştık. Yaz sonuna doğru Akdağ’daki obaların yakınlarındaki karlar tükenmişti. Derin obruklardan kar çıkarmak zordu. İnsanların ihtiyacına yeterdi ama hayvanların sulanması için yetersizdi. Hayvanların sulanması için suların bol olduğu Yeroluk, Aldürbe denen yerlere göçme zamanı gelmişti. Yörükler göçmeye alışıktı. İhtiyaç olunca yaylada da yer değiştirirlerdi.
Çok sevinçliydim. Karların tükendiği Akdağ’dan suların bol olduğu Yeroluk’a, Aldürbe’ye göçecektik.  Aldürbe’ye göçmek demek çok oyun oynayabilmek demekti. Çünkü Aldürbe geniş, düz bir alandı. Ne oynarsan oyna… Çelik çomak, körebe, ıssıtaş, uzuneşek, birdirbir… Daha neler neler… Eşeğe binip koşturunca düşsen başın yarılmaz. Taş, çakıl olmayan düz bir ova… Aldürbe’de oluklardan harıl harıl sular da akardı. Obalar birbirine yakındı. O nedenle çocuklar bir araya toplanıp bol bol oyun oynayabilirdi. Ama Akdağ öyle değildi. Akdağ’da birbirine yakın olan tek bizim oba ile Emir El’in obası vardı. Diğer obalar yaylanın başka yerlerindeydi. Güllü Belen, Say Yatak, Tomsu Başı, Eğrikar, Bozlayan gibi yerlere dağılmışlardı. Hayvanların rahat yayılması, birbirine karışmaması için obalar birbirinden uzak yerlere kurulmuştu. Her obanın arası birer saatlik yoldu.  Çocuklar bir araya gelip oyun oynayamazlardı. Oysa Aldürbe öyle mi? Bütün obalar bir alanın çevresinde konaklanmış. Köyün bütün çocukları bir arada. Her gün oyun her gün oyun… Aldürbe’ye göçülmesini iple çekmeye başladım.
Hacı dayı ile Hasan dayı konuşup kararlaştırdılar. Dört yüz keçiden oluşan sürü Aldürbe’ye gidecek; koyun, kuzu, oğlaktan oluşan yüz hayvanlık bir sürü Ovgallı Yurdu’nda kalacaktı. Koyunlar için güneyde ve aşağıda olan Aldürbe daha sıcak sayılırdı. Ovgallı Yurdu koyunlar için serin idi. Haftada bir kere Ulupınar sularına gelip sulanacaktı. Dört yüz keçiden oluşan keçi sürüsünü Hacı dayı ile ben güderdim. Yüz hayvanlık sürüyü de Hasan dayım güderdi. Ev eşyaları at, eşek, deve gibi hayvanlarla Aldürbe’ye taşınacaktı. Hasan dayım ise bir kişiye bir ay yetecek kadar yiyecek ve gerekli kap kacak yüklenerek sürü ile beraber Ovgallı Yurdu’na gidecekti. Hasan dayım Hacı dayımdan yardım istedi:
“Ali bana yardım etsin. Beni Ovgallı Yurdu’na iletiversin” dedi. Hacı dayım da:
 “ Olur. Ama çocuğu geciktirme, akşama yolla.”
“Tamam!”
Sonra develer, eşekler sığırlar bulunup getirildi. Yükler eşeklere, develere yükletildi. Evler Aldürbe’ye göçürüldü.
Hasan dayı ile ben eşyalarımızı, sürümüzü alıp Ovgallı Yurdu’na öğle vakti geldik. Ben bir an önce Aldürbe’ye gitmek istiyordum ama Hasan dayım hiç oralı değildi.
“Dayısı bak, ekmeği, bulguru, köpek yalını şu yüksek kayaya asalım; köpek, fare alamasın. Koyunlar gece şurada yayılsın, gündüz burada dinlensin. Şuradaki obrukta kar hiç tükenmez. Obruğa inip çıkmak zor değil. Helkede kardan su eritirsin. Çitile koyunlardan süt sağarsın. Tavada pişirirsin. Kibrit yok ama al sana çakmak, çakmaktaşı, kav. Çakmak kesemi yitirme sakın.
“Hasan dayı ben Aldürbe’ye…”
Hasan dayım sözümü bitirmeye fırsat vermedi. Anlaşılan Hacı dayıya verdiği sözü unutmuştu.
“Dayısı ben akşama dönerim. Şu tepenin ardında Göktepe var. Orda benim asker arkadaşım var,  beni bekler. Gidip bir görüşüverip geleyim. Hadi dayısı. Olmaz deme. Aslan yeğenim benim! Haaa, akşama dönemezsem durumu idare et. Benim kepenek yorgan gibi, seni üşütmez. Dağlarda canavar (kurt) var, sakın Karabaş’ı yanından ayırma!”
Hani bir söz vardır: “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.” İşte Hasan dayımda da bu tatlı dilden vardı. O bu tatlı dil ile herkesi ikna ederdi. Ben daha ilkokul beşinci sınıfta bir çocuktum. Beni ikna etmek onun için peynir ekmek yemek kadar kolaydı.
Gitti… Göktepe’ye gitti. Ben Aldürbe’ye gidemedim; o Göktepe’ye gitti. Neyse ki akşama dönecekti. Aldürbe’ye yarın giderdim artık. Daha önce de gütmüştüm bu sürüyü. Yarına kadar da güderdim. Ne olacak, bir yerim mi eksilecek… O gün de güttüm. Yayılım iyiydi. Yeşil taze ot yoktu ama kurumuş çağşır, şalba vardı daha. Keven de boldu. Sürü yayılırken ben bir yandan “Hasan dayı geliyor mu?” diye Göktepe tarafına bakıyordum. Bir yandan da yapılacak işleri yapıyordum. Obruktan kar çıkardım. Helkenin içine koydum. Eriyince içecektim, yemek yapımında, temizlik işlerinde kullanacaktım. Koyunlardan süt sağıp tencerede pişirdim. Çitilde yoğurt çaldım. Koyun yoğurdunu çok severdim. Hele hele güz yoğurdu sadeyağ gibi koyu olur. Yemesine doyulmaz.
Sürü gece yarısına kadar yayıldı. Bilir misiniz, ağaç olmayan yaylalarda kırlar tam karanlık değildir. İnsan gündüzmüş gibi kolayca gezebilir. Hayvanlar da kolayca gezip yayılabilir. Neyse sürü karnını doyurunca Hasan dayı’mın gösterdiği yere getirdim. Sabaha kadar yatıp dinlendik. Tan yeri ağarırken koyunlar gene yayılmaya başladılar. Benim gözlerim ufukta. Hasan dayı ha geldi ha gelecek… Sabah gelmedi. “Kuşluk muhakkak gelir.” dedim, bekledim. Kuşluk da gelmedi. Canım sıkılmaya başlamıştı. Hasan dayı neden gecikmişti acaba? Başına bir iş filan mı gelmişti? Sürüyü bırakıp gidemezdim. Dağlarda kurt vardı. Sürünün tamamını kırardı. O zaman ölümlerden ölüm beğen. Hasan dayı öğleyin de gelmedi. 
“Mal canın yongasıdır.” derler. Yörüklerin büyüğü, küçüğü hayvanlarına gözleri gibi bakarlar. Çünkü tek geçim kaynakları onlardır. Onlar olmazsa açlıktan nefesleri kokar. İlkokul beşinci sınıfta bir çocuktum. Kimsenin olmadığı ıssız bir yaylada üç gün üç gece sürüyü güttüm. Hem sürüye baktım, hem yollara baktım. Burada bu kadar uzun zaman kalacağımı bilseydim evdeki kitap çantamı almaz mıydım? Kitaplarım defterlerim olsa zamanı daha kolay geçirirdim.
Dördüncü gün kuşluk Hasan dayım geldi. Koyunlar da eşmeye gelmişlerdi. Anlattı:
“Dayısı beni asker arkadaşım salmadı yahu.”
Sonra gönlümü almak için hiçbir şey olmamış gibi omzumu okşadı gülerek:
“Hıh hıh hıh… Yoksa biraz geciktim mi?”
Ben cevap vermedim. Küskün olduğumu belli ettim. Hasan dayım isteklerini sıraladı:
“Dayısı ben hem uykusuzum hem de acıktım. Sen hemen koyunlardan biraz süt sağ. Biraz sütlü bulgur pilavı pişir. Pilav pişince beni uyandır. Ben ayakta uyuyorum. Biraz kestirivereyim.”
Kepeneği alıp kayanın gölgesine uzandı. Az sonra başladı horlamaya…
Ne yapsaydım acaba? Hasan dayımın dediği gibi süt sağıp bulgur pilavı mı pişirseydim şimdi? Hayır hayır! Bu kadarı da fazlaydı. Haksızlıktı bu. Bu haksızlığa, beni kandırmasına karşı tepki göstermezsem ileride beni gene kandırmaya kalkardı. Başkalarını kandırmanın bir bedeli olduğunu o da bilmeliydi. Nasıl olacaktı bu? Tepkimi nasıl gösterebilirdim? Diklenip büyüğüme karşı saygısızlık etmek de istemezdim. Koyun güderken boş kalırsam küçük taşlardan kalem, büyük taşlardan defter yaparak resim çizerdim. En iyi kalem çakmak taşlarından olurdu. En iyi defter de orta boy yassı taşların toprakla birleştiği alt yüzüydü. Hemen bir yassı taş buldum. İyi yazı yazılan alt yüzünü çevirdim. Üzerine küçük bir çakılla şöyle yazdım:
“HASAN DAYI BEN ALDÜRBE’YE GİDİYORUM. BENİ ARAMA!”
Yazılı taşı Hasan dayım uyanınca hemen görebileceği, daha doğrusu gözüne batacak bir yere koydum.  Oradan sessizce ayrıldım. Ver elini Aldürbe… Karşı tepeye geçince Hasan dayımın sesi duyuldu
“Aliii, herkese selam söyle!”
Ben hızımı değiştirmeden kafa kıvırarak söylendim:
“Ah Hasan dayı ah… Çok tatlı dilli adamsın amma… Tatlı dilin güle benziyor. Gülün yanında dikeni de olduğunu yeni öğrendim. Eee, ne yapalım, gülü seven dikenine katlanacak. Seni gülünle dikeninle olduğun gibi seviyorum gene de.”
Sonra ona kırgınlığım, öfkem aklıma geldi. Ben de onun bana davrandığı gibi davranıp o uyurken kaçmıştım. Borcumu ödemiştim. Ona saygısızlık yapmadan diklenmeden ya da ağlamadan, akıllı bir şekilde yaptığı yanlışı, haksızlığı anlatmıştım. Akıllı bir şekilde tepkimi göstermiştim. Yaptığım işi beğenmiş olmalıyım ki, gülerek havada el salladım. Onun duyacağı şekilde bağırdım:

“Ödeştik ödeştik!” 

KURTLU ELMA İSTERİM

KURTLU ELMA İSTERİM
Bu gün (23.01.2017) televizyonda Prof. Dr. Canan Karatay’ı izledim. Canan Hoca tutturmuş, “Kurtlu elma yiyin!” diyor. Aman Hocam, bizim insanlarımız o kadar şaşkın mı ki, kurtlu elma yesin(?) Fenni gübresi, böcek ilacı fazlasıyla verilmiş, gösterişli elmalar varken kurtlu elma yemek de neyin nesi?Ama bazı şaşkın(!) insanlarımız “ilaç kalıntısı olmazmış, organik ürün” diye kurtlu elmaları tercih ederlermiş. Aynı şaşkınlıktan bende de var galiba. Bir süre önce torunumla aramızda geçen bir olayı anlatıp bir öykü yazmıştım. Canan Hocamızı izleyince “Tam sırasıdır, taşı gediğine koyalım” deyip bu öykümü sizlerle paylaşmak istedim.
…
Kurt nedir? Kurtla kuzu masalını duymuşsunuzdur. Bir de kurtlu elma var. Kurtlu elmayı sever misiniz? Deniz önceden hiç sevmezdi. Geçenlerde bir olay oldu. Bu olaydan sonra Deniz, “Dede ben de kurtlu elma isterim!” dedi. Kurtlu elmayı sevmeye başladı. Nasıl mı oldu? Anlatalım:
Deniz dedesinin yanındaydı. Oturma odasında televizyon izlemeye başladılar. Dede sehpadaki gazeteyi alıp ilk sayfasına şöyle bir baktı. Deniz sordu:
“Dede ne yazıyor gazetede?”
 “Yurt dışına satılan yeşil biberlerde ilaç kalıntısı bulunmuş. Biberler geri gelmiş.”
“İlaç kalıntısı ne demek?”
Sebzelere, meyvelere hastalık gelmesin diye ilaç atarlar. Çiftçi tam bilgili değilse, zamansız, ölçüsüz, yanlış ilaç atarsa toplanan sebze meyvelerde ilaç kalıntısı kalır.”
“İlaç kalıntılı sebze meyveyi yersek ne olur?”
“Bizi hasta eder. Faydadan fazla zararı olur.”
Televizyon izlerken, konuşurken yesinler diye babaanne bir tabakta elma, portakal ve bıçaklar getirdi. Bir sehpa üzerine koydu.
“Elmalarda ilaç kalıntısı olabilir. Ben bol su ile iyice yıkadım ama siz gene de soyun.”
 Dede üzerinde delikler olan bir elma aldı, kabuğunu soymadan yemeye başladı. Deniz ise kabuğunda delik olmayan bir elma aldı, soymaya başladı. Dedesine güldü.
“Dedem delikli elmayı aldı, hah hah hay! Dede o delikleri ne delmiş acaba?”
“Kurtlar delmiş.”
“Yani senin elindeki elmanın içinde kurtçuklar mı var?”
“Evet!”
“Sen şimdi kurtlu elma mı yiyorsun?”
“Evet, ne var bunda?”
Deniz dedesine bakıp yüzünü buruşturdu. Burun kıvırdı. Ona acıyan bir tavırla baktı.
“Dede komik oluyorsun yahu! Böyle sağlıklı elmalar varken, delikli, kurtlu elmalar yenir mi?”
Dedesi onu imrendirmek ister gibi başını sallayıp ağzına kabuklu kurtlu elmadan bir ısırık daha aldı.
“Bu kurtlu elmalar hem daha lezzetli, hem kabuğunda daha fazla besin var. Hem de ilaç kalıntısı yok.”
“Dede ilaç kalıntısı olmadığını nereden anladın? Üstünde öyle bir yazı mı var?”
“İlaç kalıntısı olsa bu delikler olmaz. Zehirli ilaç atılan elmaya kurt gelip girmez. Bu kurtlar bu elmada ilaç kalıntısı olmadığının garantisi.”
Deniz elmasını soymuş, dilimleyerek yemeye başlamıştı. Ablası mutfakta babaanneye yardım ediyordu. O sırada televizyonda bir çizgi film vardı. Dedesi onları çağırdı:
“Çocuklar televizyonda güzel bir çizgi film var. Gelin izleyelim!”
Çocuklar filmi ilgiyle izlemeye başladılar. Rastlantıya bakın çizgi film elma kurtlarının yaşayışını anlatıyordu. Elmaların içine girip çıkan kurtçuklar konuşuyorlardı.
“Biz şanslı kurtçuklarız. Bizim bahçemizin sahibi iyi bir çiftçi. Elma ilaçsız da yetişecekse ilaç atmıyor.”
“Komşu bahçenin sahibi çok ilaç attı anne kelebekler hep öldü. Elmalara yumurta bırakamadı. O bahçede hiç kurtlu elma yok.”
“Kurtlu elma yok ama çok ve zamansız ilaç attığı için ilaç kalıntısı kalıyormuş.”
“Duydum, insanlar o elmaların zehir kalıntısından zarar görmemek için hem elmayı bol suda yıkıyorlar, hem de kabuğunu soyup öyle yiyorlar. Böylece çok besin içeren elma kabuğunu çöpe atıyorlar.”
“Biz şanslıyız. Bizim bahçenin sahibi zehirli ilaç atmadığı için biz yaşıyoruz. Ama bizim içinde olduğumuz bu kurtlu elmaları yiyen insanlar da şanslı. Hem zehir kalıntısının olasılığı bile olmadığı için elmaları rahatça kabuğu ile beraber yiyorlar. Böylece fazla besin alıyorlar. Hem de ilaç kalıntısından zarar görmüyorlar.”
“Ayrıca kurtlu elmalar ötekilerden daha lezzetli, daha tatlı oluyor.”
“Kurtlu elma yiyen insanlar bir taşla üç kuş vurmuş oluyorlar.”
“Daha akıllı, daha bilgili olan insanlar kurtlu elma yemeyi seviyorlar.”
“Ben kurtlu elma yiyen insanları seviyorum. Onlar kurtlu elma yerse, bizim de barış içinde yaşama şansımız artıyor.”
Çocuklar çizgi film izlerken evin dışından bağırıp çağıran bir insan sesi geldi. Pencereyi açıp baktılar. Yolda bir grup insan yürüyüş yapıyordu. Ellerinde yazılı pankartlar vardı. Bir yandan da hep bir ağızdan bağırıyorlardı. Pankartlardaki yazıları okudular:
“Kurtlu elmalarımızı geri isteriz!”
“Tarım ürünlerine kontrolsüz ilaç atımına paydos!”
Yürüyüş grubu sloganlarını söyleyerek geçip gittiler. Bu sloganlardan biri Deniz’in unutamayacağı şekilde hatırında kaldı.
“Kurtlu elmalarımızı geri isteriz!”
Sonra Deniz dedesine baktı. Kurtlu elmayı yiyip bitirmişti. Ortasında çekirdekleri olan az bir kısmı tabağa koymuştu. Onu sapından alıp baktı, inceledi. Çekirdeklerin olduğu yerde küçücük bir kurtçuk gördü. İlkin yüzünü buruşturdu. Tiksintiyle ona baktı. Sonra televizyondaki çizgi filmde gördüğü kurtçukların yerine onu koydu. Kafasında canlandırdı. Dedesinin yediği elmanın içindeki bu kurtçuk televizyona geçip konuştu:
“Çocuklar kurtlu elmalardan tiksinmeyin. Sağlığınızı düşünürseniz kurtlu elma yiyin. Hadi, kurtlu elmayı bir deneyin. Denemesi bedava!”
Deniz’in yüzündeki tiksinme ifadesi gülümsemeye dönüştü.
“Elmanın iyisini kurtlar bizde iyi biliyorlar. Denemesi bedava! Hazır önümde kurtlu elma da varken…”
Tabakta ablasından kalan bir dilim vardı. Baktı çekirdeklerin yanında kurtçuklar vardı. Kurtçuksuz kısmını ayırdı. Kabuğunu soymadı. İkin gene yüzünü buruşturur gibi yaptı. Sonra gülümseyip elma dilimini ağzına attı. Tadına varmak istermiş gibi yavaş yavaş çiğnedi, yuttu. Gülümsüyordu.
“Oh be, bu daha tatlıymış!”
Açık pencereden dışarıda giden yürüyüşçülerin köşeyi dönerken bağırdıklarını gene duydu.
“Eski kurtlu elmalarımızı geri isteriz!”
Dedesi onu yan gözle izliyordu. Tabakta yemek için kurtlu elma aradı, bulamadı. Deniz dedesine döndü:
“Dede, ben de kurtlu elma isterim!”


15 Ocak 2017 Pazar

Ahmetlerde Kekik Yağı Sıkılması

Teknolojinin gelişmesiyle kaybolmaya yüz tutmuş bazı uygulamalar yurdumuzun bazı yerlerinde hala devam etmektedir. Söz gelimi kara üzün pekmezi sıkma, kekik yağı sıkma, defne yağı sıkma, gibi eskiden kalma gelenekler köyümüzde az da olsa devam etmektedir. Daha önce bir yazımda kekik yağının nasıl sıkıldığını anlatmaya çalışmıştım. Burada bu anlattığım geleneği video ile göstermeye çalışacağım. Çalışmamızı daha iyi anlayabilmek için önceki resimli yazı okunursa daha iyi olacaktır. Söz gelimi imbik içindeki buhardan yoğunlaşıp dışarıya akan kekik suyunu akıtan kıvrımlı düzenek yazı içindeki şekilde daha iyi görülüp anlaşılabilir. Yazımızın bağlantısı aşağıda verilmiştir
...


........................................................................................

You tube kanalıyla da benzer bir videomuzu izleyebilirsiniz. Aşağıdaki bağlantıyı tıklayın:

24 Temmuz 2016 Pazar

Susuz Çeşme

Susuz Çeşme
"Bu çeşme nasıl çeşme, su içecek tası yok.
Kırma insan kalbini, yapacak ustası yok."
Gökyaçı'dan aşağıddaki susuz çeşme.
Şimdi aşağıdaki düzlükte akan yeni çeşme.

2016 yılı Haziran ayı sonları. Yaylada komşular arasında su anlaşmazlığı olmuş. Keşif çıktı. Biz de gittik. Çırlavık’taki obalardan yukarıdaki Gökyalçı denilen yerdeki su kaynakları bakıldı. İnsanlarımız Gökyalçı’nın aşağısındaki yamaçta kümeler oluşturup konuştular. Yaylanın temiz havasını soludular, Çırlavık’ın çelik gibi soğuk suyunu içtiler; canlarına can katıldı.
Yamacın ortasında sağ kıyıda kayalara yakın yerde susuz bir çeşme var. Önünde de çakıllarla dolmuş beton bir tekne. Kimimiz bu çeşme ile tekneyi gördü, kimimiz farkına bile varmadı. Ben çeşme ile beton tekneyi görünce hüzünlendim. Çocukluk anılarım canlandı. Canlanıp gözlerimin önüne geldi.
Çünkü bu çeşmenin beton teknesini ben yapmıştım.
O zaman Gökyalçı’daki su kaynakları toplanmış, bir arkla bu çeşmenin olduğu yere kadar getirilmişti. Ark hayvanların gezerken yuvarladıkları çakıllarla dolmasın diye yassı taşlarla kapatılmıştı. Suların getirildiği yere bir duvar yapılmış, duvarın arasına ağaç bir oluk konmuştu. Ağaç oluktan sular altındaki ağaç tekneye akardı. Çırlavık’ta obada yaşayan insanlar içme, kullanma sularını bu ağaç oluktan doldururlardı. Bütün hayvanlar o ağaç tekneden sulanırdı. Ağaç tekneden taşıp akan suların birikmesi için yerlere yalaklar kazılmıştı. Yalakların kenarları hayvanlar su içerken çamur olmasın diye say taşlarla döşenmişti. Çeşmenin sağ tarafındaki kayalıklar sürülerden birinin eşmesiydi. Öğleyin eşmede dinlenen hayvanlardan susayanlar gelip bu tekneden sulanırdı. Çırlavık çeşmesinin yakınında bulunan Sayyatak, Tomsubaşı, Eğrikar gibi yerlerdeki diğer obaların hayvanları da buradan sulanırdı. Ağaç tekneler zamanla çürüyüp eskiyince yenisi getirilip konurdu. Bu biraz zahmetli olmalıydı ki büyükler buraya da Aldürbe Çeşmesi’nin önündeki gibi beton bir tekne yapmayı düşünmüşler.
Tekne yaptırma işini dayım Sarı Mehmet (Mehmet Güngör) üstlenmiş. Çeşmenin olduğu yere Akseki’den çimento torbaları develerle getirildi. O zaman motorlu taşıtların gelmesi için yol yoktu. En çok işe yarayan taşıt aracımız da develerdi. Yine develerle kalıp tahtaları, Kumlu Boğaz’da doldurulmuş olan kum çuvalları taşındı. Kazma, kürek, mala, keser, bıçkı, çivi tamamlandı. Helva yapmak için un, şeker, yağ tamamdı. Helvayı yapacak adam gerekti. Ama helva yapacak adam bulunamamıştı. Usta yoktu. Koyunun olmadığı yerde keçiye “Abdurrahman Çelebi” demişler. Adam yokluğunda gözler bana çevrildi. Ben o günlerde ilkokulu bitirmiş olmalıyım. Oğlak çobanı olmuşum. Oğlak güderken boş kalınca kaşık, oklava gibi el işleri yaptığımı; derelerde oyuncak değirmenler yapıp döndürdüğümü görmüşler. El yeteneklerimin iyi olduğunu anlamışlar. Keser, bıçkı kullanmasını da bildiğime göre “Bu çocuk bu tekneyi yapar. Başka usta aramayalım.” demişler. Dayım aynı zamanda obanın en büyüğü. Herkes onu sayar, onun sözüne değer verir. Dayım bir gün tuttu kolumdan, getirdi çeşmenin başına. Beni beton tekne yapımı için “ustabaşı” tayin etti. Kol kırıldı, boyuna yük oldu. Bu iş ya yapılacak, ya yapılacak. Keseri, bıçkıyı elime verdi. “Hadi başla!” dedi. Başladık.
Dayım tabana düz taşlar döşedi. Üstüne çakıllı harç ile beton döktük. Yan duvarların kalıplarını çakmak bana aitti. Kendi bildiğime göre yapmaya çalışıyordum. Ama ben ustabaşı olmama rağmen dayım ikide bir bana emirler veriyordu. “Şunu şöyle yap, bunu böyle çat…“ Dayımın işime karışması hoşuma gitmedi. Dayımın aksi bir adam olduğunu söylerlerdi. “Kız halaya, oğlan dayıya çekermiş.” Ben de biraz dayıma çekmiş olmalıyım ki aksilik yapmada ondan geri kalmadım. Karışmalarına bir sabır ettim, iki sabır ettim; sonunda bardak taştı. Keseri bıçkıyı bırakıp kenara çekildim.
“Dayı, usta sen isen al şu keseri, bıçkıyı kalıbı kendin yap. Yok, usta ben isem işime karışma. Bak, bir daha işime karışırsan varır giderim.”
Dayım işimi beğenmiş olmalı ki, aksilik yapmadı. Yelkenleri indirdi. Mum gibi oldu.
“Tamam dayısı. Usta sensin. Hiç karışmıyorum. Bildiğin gibi yap. Ben ustanın yanında işçiyim,” deyip beni de yumuşattı. Ondan sonra tarif edip emir vermedi. Yardım etti, benim istediğim plandan kalıbı çakıp, kalıbın içine düzgün taşlarla çimentolu harç ile duvar ördük. Kalıp sökülünce duvarı sıvadık. Güzel bir tekne oldu. Bu çeşme bir süre “Sarı Mehmet Çeşmesi” olarak anıldı. Daha sonra değişiklik oldu mu bilmem ama beton tekne hala sapa sağlam içi çakıllarla dolmuş haliyle duruyor. O şekilde görünce duygulandım. Eski bir tanıdığımı, bir dostumu görmüş gibi oldum. Yardımlarını gördüğüm bir yakınımmış gibi geldi bana. Çeşme zamanında başkalarına güzel hizmetler vermiş ki biz burada şimdi iyiliklerini anıyoruz. Sonra da zamanı dolunca kullanılmaz olmuş, bu duruma düşmüş.
Adama sormuşlar:
“Mamur mu çok, viran mı?”
“Viran,” demiş adam.
“Niye ki bak her taraf mamur, yeni yapılarla dolu.”
“Mamurun sonu da viran değil mi?”
Bir gün gelecek her birimiz bu susuz çeşme gibi, beton tekne gibi işe yaramaz duruma geleceğiz. Bunları düşününce aklıma bir soru geldi, kendi kendime sordum:
“Bu kuru çeşme, çeşme iken bile zamanında insanlara da, diğer canlılara da hizmetler vermiş, iyilikler yapmış. Şimdi onu hizmetleri ile iyilikleri ile anıyoruz. Acaba bir süre sonra ben de bu çeşme gibi işe yaramaz hale gelince iyiliklerimden söz edilecek bir şeyler bırakacak mıyım geride?”
Bırakabilecek isek ne mutlu bize!

22 Şubat 2016 Pazartesi

Ahmetler Köyü'nde Geçmiş Yıllarda Çalışmış İmamlar

AHMETLER KÖYÜNÜN İLK İMAMI (?)
Köyümüzde geçmişte yaşamış imamları araştırırken elimize geçen bir yazılı kaynağı da buraya ekleyelim. Köyümüzün yayla davasının geçmişini incelerken eline geçen bu belgeyi bizimle paylaştığı için Mehmet Aslan’a teşekkür ederiz.
BELGENİN (Osmanlıca) ÇEVİRİSİ

Muktezâsı Ruus-ı Hümâyûn'dan [görüle.]
Bu makûle karyenin kurb ve civârında edâ-yı salât-ı Cuma ve îdeyn olunur câmi-i şerîf olmadığı hâlde ashâb-ı hayrâtın binâ eylediği mescid-i şerîfe müceddeden minber vaz' ve ikâme-i salât-ı Cuma ve îdeyne izn-i hümâyûn-ı hazret-i şâhâne erzânî ve ber-vech-i hasbî hitâbeti dahi bazı kesâna tevcîh buyrula geldiği mesbûkdur. Emr u fermân devletlü sultânım hazretlerinindir.
Mutâbıkdır.
(Tatbik Mührü)
Der‑i devlet-mekîne arz-ı dâî-i kemîne oldur ki, Livâ-i Alaiye kazalarından Senir maa Düşenbe Kazası'na tâbi Ahmedler Karyesi ahâlîleri meclis-i şer'a hâzırûn olup şöyle istirhâm ederler ki; Vakt-i sabâvetlerimizde karyemize tâûn-ı vebâ istîlâsıyla ekser ahâlîlerimiz fevt, bizler sıbyân ve bîkes kalmalarımız ile civâr kurâlarda idâre ve kendi karyemiz muattal ve harâb ve perîşân ve hâlî kalup hamden lillâhi teâlâ on sene akdemlerde kemâ fi'l-evvel terâküm olduk ve karyemizden es-Seyyid Veliyyüddin bir mescid-i şerîf binâ edüp evkât-ı mefrûzayı edâ ve salât-ı Cumayı karye-i âharda edâ eder isek dahi vakt-i şitâda Kozlu Irmağı'nın cûşuyla ekser evkât edâ-yı Cuma edemediğimizden mescid-i mezbûra bir minber vaz' olunmasına icâzet-ı hazret-i cihândârî ve ol bâbda bir kıta fermân-ı celîlü'ş-şân birle, işbu bâ'is-i arz-ı ubûdiyet erbâb-ı istihkâkdan Menlâ Mehmed bin Hasan dâîlerine ber-vech-i hasbî hitâbet-i mezkûru tevcîh ve yedine berât-ı şerîf-i âlîşân sadaka ve ihsân buyrulmak ricâsına i'lâm ediver deyü ibrâm etmeleriyle vâki-i hâli pâye-i adâlet-vâye-i serîr-i a'lâya arz birle i'lâm olundu. Bâkî emr hazret-i men lehü'l-adl ve'l-ihsânındır. Hurrire fi'l-yevmi's-sâbi'-i aşer min şehr-i Saferi'l-Hayr sene hamse ve hamsîn ve mieteyn ve elf.

El-abdü'd-dâî li'd-devleti'l-aliyyeti'l-Osmaniyye
Ahmed el-Müvellâ hilâfe be-kazâ-i Senir maa Düşenbe
Fî 5 Ca. Sene 55, Yazıldı.
BELGENİN SADELEŞTİRİLMİŞ (Türkçe) HÂLİ

Ruus Kalemi tarafından gereğinin yerine getirilmesi [uygundur].

Bu gibi köylerin çevresinde Cuma ve bayram namazları kılmak için her hangi bir cami bulunmadığı durumlarda hayır sahiplerinin yaptırdıkları mescide yeni bir minber yerleştirilerek Cuma ve bayram namazları kılınmasına padişah tarafından izin verildiği ve her hangi bir ücret olmaksızın hatiplik görevinin de bazı kişilere verile geldiği olmuştur. Emir ve ferman devletli sultanım hazretlerinindir.
Devlet'in sağlam kapısına bu aciz duacınız şöyle arzuhâl eder ki; Alaiye [Alanya] Sancağı kazalarından Senir‑Düşenbe [Manavgat/Melas Çayının  Ahmetler tarafı] Kazası'na bağlı Ahmetler Köyü ahalileri mahkeme huzuruna gelerek;
"Çocukluk çağlarımızda köyümüzde veba salgını olup köylülerimizin çoğu öldüler. Bizler de çocuk başımıza kimsesiz kaldığımızdan çevre köylerde hayatımızı devam ettirdiğimiz için köyümüz boş, harap ve perişan bir halde kalmıştı. Allah'a şükür on sene (1829…) kadar önce eskisi gibi tekrar bir araya geldik. Köyümüzden Seyyid VELİYYÜDDİN bir mescit yaptırdı. Farz namazları burada kılıp Cuma namazlarını başka bir köyde kılmaktaysak da kış mevsiminde Kozlu (Kapuz Çayı?) Irmağı'nın taşması sebebiyle çoğu zaman Cuma namazlarını eda edememekteyiz. Bu sebeple köyümüz mescidine bir minber yerleştirilmesine izin verilmesini ve işbu arzuhâlin yazılmasını sağlayan ve kendisi [imam-hatiplik için] yeterli bulunan Hasan oğlu Molla MEHMET'e hatiplik görevinin karşılıksız olarak verilmesini ve eline bir berat sadaka buyrulmasını ilgili makamlara bir ilamla iletiversen"
Diye istirham etmeleri üzerine durum yüce makamınıza arz edildi. Bundan sonra emir siz adaletli ve iyilik sahibi efendimizindir.
Tarih: 17 Safer 1255 / 2 Mayıs 1839
Osmanlı Devleti'nin Duacı Kulu
Senir‑Düşenbe Kazası Kadısı Ahmet
5 Cemaziyelevvel 1255 / Milâdi 17 Temmuz 1839, Yazıldı.
…
Demek ki adını öğrenebildiğimiz, geçmişte köyümüzde imam olarak çalışmış kişilerden birisi  Hasan oğlu Molla Mehmet’tir.
…
Bundan sonraki tanıttığımız imamları köylülerimizin yaşlılarından sorup öğrendik.

Veli Fakı: Veli Fakı Hacı Hatip’in dedesidir. Keramet sahibi olduğu söylenir. Osmanlı İmp. son dönemlerinde yaşamış olmalıdır. Çekiç Beleni'nde bir mahalle olarak oturan bir kısım köylülerimiz oğlu "İhtiyar" zamanında Ahmetlere göçmüşlerdir.
Hacı Hatip: (Mustafa Güzel) "İhtiyar"ın oğludur. Hacı Hatip 6 ayda deve ile hacıya varıp gelmiş. Çok varlıklı ve konuksever imiş. Köy odasına günde beş kere yemek sinisi çıkardığı söylenir. O zamanlar köy civarında orman kesimi yapılıyormuş. Kesimi yapan tahtacıların ihtiyaçlarını karşılamak için bakkal dükkânı açıp onlarla ticaret yapmış ve varlığının çoğunu buradan kazanmış. Seferberlikte Hacı Hatip’in evi eşkıyalar tarafından birkaç kere soyulmuş.
Okuma yazma bilmediği halde zamanında bilgili ve etkili bir kişi olarak tanınan Hacı Hatip Cuma namazların kıldırır, büyük bir belagat ile vaiz verirmiş.

MEDRESE MEZUNU İMAMLARIMIZ:
Molla Mehmet: (Mehmet Öz) Molla Mehmet Belenköy kökenlidir. Sonradan köyümüze gelip yerleşmitir. Köyümüzde imam olarak da çalışmıştır.
Molla Mahmut: (Mahmut Özdemir) Molla Mahmut ve Molla Abdullah köyümüzde doğup büyümüşlerdir. Köyümüzde Orman Bakım Memurluğu ve Muhtarlık yapmışlardır. Sonradan ikisi de Manavgat’a göçmüş ve orada ticaretle uğraşmışlardır. Köyde iken imamlık da yapmışlardır.
Molla Abdullah: (Abdullah Öz) Molla Mehmet'in oğludur. Köyümüzde muhtarlık ve orman bakım memurluğu da yapmıştır.
Örenyakalı Mustafa Hoca
Molla Ali: (Ali Güzel) Molla Ali de köyümüzde doğup büyümüştür. Hacı Hatip’in oğludur. Başka köylerde de imamlık yapan Molla Ali köyümüzde senelerce fahri olarak imamlık yapmıştır.
Biroslu Ali Efendi: Ali Efendi Hoca’nın köyümüzde 32 sene imamlık yaptığı söylenir. Anam, babam namaz surelerini ve diğer dini bilgilerini Biroslu Hoca'dan öğrenmişler. Ben ve yaşıtlarımız da Biroslu Hoca’da okuduk.
Erteşeli Ali Hoca.

YAYLADA ÇALIŞMIŞ İMAMLARIMIZ:

Ramazan ayında yaylada Bozlağan’da teravih ve diğer namazlar için Cırıklı’dan Mudulu Mustafa birkaç sene hoca tutuldu. Tomsu Başında Molla Mahmut ve Molla Abdullah da ramazanda namaz kıldırdı. Yaylada Tomsu başında İlvatlı Deli Bekir de namaz kıldırdı. Deli Bekir aynı zamanda eşeğinin heybesinde esans, ayna, iğne, boya, kına, boncuk satar ve alışveriş yapardı. Yağ, kıl, yün, peynir alırdı. Yanındaki Cüce, Antep malı alaca satardı.
Erengeriş’li Molla Mustafa Kuyu’da kırk sene fahri olarak imamlık yaptı. Köylüler de ona fitre ve zekâtlarıyla destek olurlardı. Molla Ali de bir sene Eğrigar’da namaz kıldırdı. Molla Ali yaylaya Tekeli ile beraber çıkardı.
Bu imamlarımız 1960 yılı öncesi çalışmış imamlarımızdır. Bu imamlar büyük olasılıkla Akseki’ye bağlı Geriş ve Sülles (Güzelsu) bölgelerinde bulunan medreselerde okumuşlardır.

KURAN KURSU MEZUNU İMAMLARIMIZ:
Mehmet Çetin – Döşemealtı’ndan
Gönyatlı Naim Hoca

KURAN KURSU MEZUNU VE KADROLU İMAMLARIMIZ:
Ramazan Kahraman: Korkuteli (Köyümüze gelen ilk kadrolu imamdır.)
Yusuf Hoca
Bu imamlarımız Kuran kursunda okumuşlar ve kadrolu olarak görev yapmışlar.

İMAM – HATİP OKULU MEZUNU İMAMLARIMIZ:
Hasan Kocademir: Hasan Hoca Ahmetler doğumludur. İmam-hatip okulu mezunudur ve köyümüzde kadrolu olarak çalışmıştır. Hasan Hoca'dan sonra köyümüze İmam-hatip okulu mezunu imamlar gelmiştir ve kadrolu olarak çalışmışlardır.
Yılmaz Hoca  - Ispartalı
Ramazan Susamcı - Seydişehirli
Mustafa Arı - Ordulu
Seyyit Ali Hoca
Sami Çevik: Sarıveliler - Karaman
Ali Serhatlı: Nevşehir. Sami Çevik askerlik yaparken geçici olarak çalışmıştır.
Sami Çevik: Sami Çevik Haziran 2015 de köyümüzden ayrılmıştır. Sami Çevik köyümüzden ayrılınca yerine kadrolu olarak atanan imam askerde olduğu için yerine geçici olarak 17.07.2015 tarihinde 6 ay çalışmak üzere İshak Sazan atanmıştır.
İshak Sazan: Manisa – Gördes – Köseler’de 20.11.1994 tarihinde doğmuştur. Manisa – Demirci Anadolu İmam Hatip Lisesini bitirmiştir. Aynı zamanda hafızdır.
Yavuz Kurakcı: Bayburt doğumlu olan Yavuz Kurakcı ilk ve ortaokulu Bayburt'ta okudu. Lise sınavlarını açık öğretim yoluyla verirken bir yandan da Trabzon-Of-Ballıca kuran kurslarına devam edip kurslardan hafız olarak çıktı. 2007-2011 yılları arasında İsmail Ağa, Çirazlı medreselerinde arapça öğrenimini tamamladı. 2011-2014 zaman diliminde kuran kurslarında hafızlık hocalığı yaptı. 2014-2015 senelerinde askerlik görevini tamamladı. İzmit ve İstanbul'un çeşitli semtlerinde fahri olarak imamlık yapan ve evli olan Yavuz hocamız 20.11. 2016 tarihinde köyümüze imam olarak atandı.
Yavuz Kurakçı köyden ayrılış haberini 8 Şubar 2019 tarihinde Facebook sayfasında şöyle duyurdu:
Yavuz Kurakci, Ahmetler, Antalya, Turkey'de duygusal hissediyor.
3 yıldır görev yaptığımız Ahmetler köyünden ayrılıyorum inşallah
Görüsemedigim değerli insanlarda haklarını helal etsinler
Her şey için teşekkürler GÜZEL İNSANLAR
Her şey için teşekkürler AHMETLER KÖYÜ
...
Fatih Mehmet Demir: Fatih Mehmet Demir Erzurum - Uzundere - Cevizli köyünde 1994 de doğmuştur. Rize - Çayeli İmam Hatip Okulunu 2013 yılında bitiren Fatih Hoca meslekî (Arapça) çalışmalarına devam etmiş ve bu çalışmalarını hafız olarak bitirmiştir. 2 Mayıs 2019 tarihinde köyümüze imam olarak atanmıştır. Fatih Hoca 2023 sonlarında köyümüzden ayrıldı.

...

Uğur Yasak: Van, Gevaş 23.04.2000 doğumlu imam Uğur Yasak 1.Mart 2024 tarihinde köyümüzde göreve başladı. Uğur hoca ilk, orta ve lise okullarını Van, Gevaş’ta okudu. İstanbul üniversitesi ilahiyat fakültesini bitirdi. Diyanet işleri başkanlığının düzenlediği 8 aylık diyanet akademisi Bolu dini ihtisas kursuna katıldı. Diyanet Akademisi ilk dönem mezunlarındandır. İlk görev yeri Ahmetler köyüdür. Evlidir, Belinay adında bir kızı vardır. Görevi hayırlı olsun.

...

Köyümüz nüfusundan olan emekli imam Yaşar Küçükdemir kışın Serik’te yaşamakta, yaz aylarında köyümüzde kalmaktadır. Yaz aylarında kadrolu imamımız izinli olarak köyden ayrılırsa Yaşar Hoca fahri olarak bu görevi yapmaktadır.
Yine köyümüzde doğup büyümüş ve köyümüzde imamlık da yapmış olan Hasan Kocademir emekli olmuş ve Manavgat’ta yaşamaktadır. Köyümüzle bağını koparmayan Hasan Hoca ölüm, mevlit, nişan, düğün gibi özel günlerimizde ve dini bayramlarımızda köylülerimizin yanında yer almaktadır.
Hepsini iyilikleri ile ve hayırla anıyoruz. Allah hepsinden razı olsun.